Politiki ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) Muri Iyi Minsi: Umutekano Muke, Guhangana kwa Politiki, n’Ibiganiro by’Amahoro

Kinshasa, RDC — Politiki ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo irimo kunyura mu bihe bikomeye, aho umutekano muke, intambara mu burasirazuba bw’igihugu, n’impaka za politiki hagati y’ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi n’abatavuga rumwe na we bikomeje gukaza umurego. Mu gihe abaturage bugarijwe n’ibibazo by’intambara, ubushomeri n’ubukene, ibihugu by’amahanga bikomeje gusaba amahoro arambye no gukemura ibibazo bikomoka ku mutekano muke n’ubusugire bw’igihugu.

Mu ntara ya North Kivu, umutwe wa M23 ukomeje kugenzura ibice binini by’uburasirazuba, harimo Goma na Sake. Ibikorwa bya gisirikare by’uyu mutwe byasize abarenga 7 miliyoni bavuye mu byabo, nk’uko bitangazwa na Loni.

Imiryango iharanira uburenganzira bwa muntu irimo Human Rights Watch irashinja M23 ubwicanyi, iyicarubozo n’ibikorwa byo guhohotera abaturage, mu gihe bamwe mu basirikare ba Leta na milisiyo bashyigikiwe n’ubutegetsi batangiye kwegura mu karere ka Kivu y’Amajyaruguru.

Ibihugu nka Qatar, Amerika, n’ibihugu by’Uburayi birimo gukurikirana ibiganiro by’amahoro hagati ya Leta ya Congo n’umutwe wa M23. Ariko, Leta ya Kinshasa irasaba ko Rwanda ikura ingabo zayo ku butaka bwa Congo mbere y’uko hagirwaho amasezerano, kuko bivugwa ko u Rwanda rushyigikiye M23 ibirego Rwanda ruhakana.

Umuryango w’Abibumbye, Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe, n’Umuryango w’Ubumwe bw’u Burayi bose bamaganye ibikorwa bya M23, basaba ko hatangwa umuti urambye w’ikibazo cy’umutekano muke mu burasirazuba bwa RDC.

Kugaruka kwa Joseph Kabila, wahoze ari Perezida, byazamuye impaka nyinshi. Guverinoma iramushinja ugushaka guhindura ubutegetsi ku ngufu no gushyigikira umutwe wa M23, ibirego bikomeje kugibwaho impaka mu nteko ishinga amategeko no mu itangazamakuru.

Nyuma yo gukurwaho ubudahangarwa nk’umusenateri ubuzima bwe bwose, Kabila ashobora kugezwa imbere y’urukiko rwa gisirikare ku byaha birimo ubugambanyi, ibyaha by’intambara n’ubwicanyi. Ibi byose bigaragaza ko imiyoborere ya RDC ihanganye n’ibibazo by’umwihariko by’uburenganzira bwa muntu n’ubwisanzure bwa politiki.

RDC ifite umutungo kamere mwinshi, ariko ubushoramari buracyahungabanywa n’intambara, ruswa, n’imiyoborere idahwitse. Ibiganiro biri hagati ya RDC n’ibihugu nka Amerika na Sina biragerageza gukurura abashoramari mu bucukuzi bw’amabuye y’agaciro nka cobalt, coltan na lithium yifashishwa mu nganda z’ikoranabuhanga n’imodoka zitangiza ikirere.

RDC iri mu gihe cy’impinduka zikomeye. Umutekano muke, guhangana gukomeye kwa politiki n’amahirwe yo kubona amahoro binyuranye n’amateka y’intambara akarishye. Hagati aho, abaturage bakomeje gutakaza icyizere, mu gihe amahanga ashyize amaso kuri Congo mu buryo budasanzwe.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

TJP Trends