Impyiko ni zimwe mu ngingo z’ingenzi cyane mu mubiri w’umuntu. Zifite inshingano zo kuyungurura amaraso, gukuramo imyanda n’amazi arenze urugero mu mubiri no gufasha kugenzura umuvuduko w’amaraso. Iyo impyiko zitagikora neza, umubiri ntuba ugishoboye kwikuramo imyanda n’ibindi bintu byangiza ubuzima, bigatuma umuntu arwara indwara y’impyiko. Iyi ndwara iri mu zikomeje kwiyongera ku isi hose kandi ishobora kugira ingaruka zikomeye iyo itamenyekanye cyangwa ngo ivurwe hakiri kare.
Indwara y’impyiko ishobora guterwa n’impamvu zitandukanye. Muri zo harimo diyabete, umuvuduko ukabije w’amaraso, indwara zifata impyiko ubwazo, gukoresha nabi imiti imwe n’imwe ndetse no kunywa amazi make igihe kirekire. Abantu bafite amateka y’indwara y’impyiko mu muryango cyangwa bafite izindi ndwara zidakira baba bafite ibyago byinshi byo kuyirwara.
Kimwe mu bibazo by’iyi ndwara ni uko ishobora kumara igihe kirekire itagaragaza ibimenyetso bigaragara. Iyo itangiye gukomera, umuntu ashobora kubona ibimenyetso nko kubyimba amaguru, ibirenge cyangwa mu maso, kugira umunaniro ukabije, kubura ubushake bwo kurya, kugira isesemi, kuribwa umutwe ndetse no kugira impinduka mu buryo anyaramo. Hari n’abashobora kugira inkari zirimo ifuro cyangwa amaraso, bikaba ikimenyetso gisaba kwihutira kugana kwa muganga.
Iyo indwara y’impyiko ititaweho, ishobora gutera ibibazo bikomeye ku buzima. Impyiko zishobora kugera aho zidakora burundu, bikaba ngombwa ko umurwayi akorerwa dialysis cyangwa agaterwa impyiko nshya. Indwara y’impyiko kandi ishobora kongera ibyago byo kurwara indwara z’umutima n’imitsi, kuko impyiko n’umutima bikorana cyane mu mikorere y’umubiri.
Kugira ngo umuntu yirinde indwara y’impyiko, ni ngombwa kubaho ubuzima buzira umuze. Kunywa amazi ahagije buri munsi bifasha impyiko gukora neza no gusohora imyanda mu mubiri. Ni byiza kandi kurya indyo yuzuye, kugabanya umunyu ukabije mu mafunguro no kwirinda kunywa inzoga nyinshi cyangwa gukoresha itabi. Gukora imyitozo ngororamubiri no kugenzura ibiro na byo bifasha kurinda impyiko.
Abantu bafite diyabete cyangwa umuvuduko ukabije w’amaraso bagomba gukurikiza neza inama za muganga no gufata imiti uko bayandikiwe. Izi ndwara zombi ni zimwe mu mpamvu zikomeye zitera indwara y’impyiko, bityo kuzigenzura neza bikagabanya ibyago byo kwangirika kw’impyiko. Kwisuzumisha kenshi na byo bifasha kuvumbura ikibazo hakiri kare mbere y’uko kigera ku rwego rukomeye.
Ni ngombwa kandi kwirinda gufata imiti uko wishakiye, cyane cyane imiti igabanya ububabare ikoreshwa kenshi nta nama ya muganga. Iyo ikoreshwa nabi cyangwa igihe kirekire, ishobora kwangiza impyiko buhoro buhoro umuntu atabizi. Buri gihe ni byiza kugisha inama muganga cyangwa umuforomo mbere yo gukoresha imiti igihe kirekire.
Mu gusoza, indwara y’impyiko ni ikibazo gikomeye gishobora kugira ingaruka zikomeye ku buzima, ariko ishobora kwirindwa no kuvumburwa hakiri kare. Kunywa amazi ahagije, kurya indyo yuzuye, kugenzura diyabete n’umuvuduko w’amaraso no kwisuzumisha buri gihe ni zimwe mu ntambwe zifasha kurinda impyiko. Kwita ku buzima bw’impyiko ni ugushora imari mu buzima bwawe bw’ejo hazaza, kuko impyiko nzima zifasha umubiri wose gukomeza gukora neza.
